Cookies คืออะไร ทำไมมักเจอตอนเข้าเว็บไซต์ต่าง ๆ?

เวลาเข้าเว็บไซต์ เชื่อว่าหลายคนต้องเคยเจอป๊อปอัปเด้งขึ้นมาถามว่า “เว็บไซต์นี้ใช้ Cookies คุณยินยอมหรือไม่?” แล้วก็กด “ยอมรับ” ไปแบบไม่ได้คิดอะไร แล้วเคยสงสัยกันไหมคะว่า Cookies คืออะไร เกี่ยวกับความปลอดภัยไหม มันแอบเก็บข้อมูลอะไรเราไปบ้าง? และในมุมของคนทำธุรกิจหรือเจ้าของเว็บไซต์ เรื่องนี้สำคัญมากน้อยแค่ไหน ตามเราไปหาคำตอบกันค่ะ

ภาพจาก Office of the New York State Attorney General

Cookies คือ ไฟล์ข้อมูลขนาดเล็กที่เว็บไซต์ส่งมาเก็บไว้ในบราวเซอร์ของเรา (เช่น Chrome, Safari, Edge หรือ Firefox) เมื่อเรากดเข้าไปเยี่ยมชมเว็บนั้น ๆ

• จดจำพฤติกรรมการใช้งานของผู้เข้าชมเว็บไซต์
• ช่วยให้เว็บไซต์ทำงานได้สะดวกและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ให้นึกภาพง่าย ๆ ว่า Cookies เป็นเหมือน โน้ตเล็ก ๆ ที่เว็บไซต์แปะไว้ในเบราว์เซอร์ของเรา เพื่อช่วยให้เว็บไซต์จดจำตัวตนและพฤติกรรมของเราได้นั่นเอง

• ข้อมูลการเข้าสู่ระบบ ชื่อผู้ใช้และรหัสผ่าน (ที่ถูกเข้ารหัสไว้) ช่วยให้เราไม่ต้อง Log-in ใหม่ทุกรอบ
• การตั้งค่าหน้าเว็บ เช่น ภาษาที่เลือก, ขนาดตัวอักษร
• พฤติกรรมการคลิก เรากดดูสินค้าชิ้นไหนนานเป็นพิเศษ หรือกดใส่ตะกร้าแล้วไม่ซื้อ เราสนใจบทความไหน ดูสินค้าราคาเท่าไหร่
• ข้อมูลอุปกรณ์ รุ่นโทรศัพท์มือถือ บราวเซอร์ที่เราใช้ ที่อยู่เราอยู่จังหวัดไหน

ในโลกดิจิทัล ประเภทของ Cookies มี 4 ประเภท ได้แก่ 1. Session Cookies (คุกกี้ชั่วคราว) 2. Persistent Cookies (คุกกี้ถาวร/คุกกี้ระยะยาว) 3. First-party Cookies (คุกกี้โดยตรงจากเว็บไซต์) และ 4. Third-party Cookies (คุกกี้จากบุคคลที่สาม)

คุกกี้ประเภทนี้จะถูกสร้างขึ้นมาใช้งาน ชั่วคราว เท่านั้นค่ะ มันจะอยู่ในหน่วยความจำสำรองของเครื่อง และจะถูกลบออกไปทันทีที่เรากด “ปิดเบราว์เซอร์” (Close Browser) หรือปิดหน้าต่างเว็บนั้นทิ้งไป

• ทำหน้าที่เป็น หน่วยความจำระยะสั้น ของเว็บไซต์ค่ะ เนื่องจากเว็บไซต์ส่วนใหญ่เป็นระบบที่จำไม่ได้ว่าหน้าก่อนหน้าเราทำอะไรไว้ Session Cookies จึงเข้ามาช่วยเชื่อมโยงข้อมูลแต่ละหน้าเข้าด้วยกัน
• ตัวอย่างการใช้งาน
  • ระบบตะกร้าสินค้า ถ้าไม่มีคุกกี้ตัวนี้ พอเราคลิกเลือกสินค้าหน้าแรกแล้วเปลี่ยนไปหน้าสอง สินค้าในตะกร้าจะหายไปทันที เพราะเว็บจำไม่ได้ว่าเราคือคนเดิม
  • การล็อกอิน ช่วยให้เราเปลี่ยนไปหน้าต่าง ๆ ในเว็บสมาชิกได้โดยไม่ต้องกรอกรหัสผ่านใหม่ทุกครั้งที่กดเปลี่ยนหน้า

คุกกี้ประเภทนี้จะถูกบันทึกไว้ในฮาร์ดดิสก์ของคอมพิวเตอร์ หรือมือถือของเราเลยค่ะ มันจะมีวันหมดอายุกำหนดไว้ (เช่น 1 เดือน, 1 ปี หรือจนกว่าเราจะลบเอง) แม้จะปิดเครื่องไปแล้ว คุกกี้นี้ก็ยังอยู่

• ทำหน้าที่จดจำข้อมูลส่วนตัวและการตั้งค่าที่เราเลือกไว้ เพื่อให้การกลับมาใช้งานครั้งต่อไปสะดวกที่สุด
• ตัวอย่างการใช้งาน
  • การตั้งค่าภาษา เข้าเว็บกี่ครั้งก็เป็นภาษาที่เราตั้งค่าไว้ให้เลย ไม่ต้องเลือกใหม่
  • ฟีเจอร์ “Remember Me” ที่ทำให้เราไม่ต้องพิมพ์ Username/Password ใหม่ทุกครั้งที่เข้าเว็บ
  • การวิเคราะห์พฤติกรรม เก็บข้อมูลว่าเรามาเว็บนี้บ่อยแค่ไหน มาครั้งล่าสุดเมื่อไหร่

First-party Cookies คือคุกกี้ที่เจ้าของเว็บไซต์ที่เรากำลังเปิดอยู่เป็นคนสร้างขึ้นมาเองค่ะ เช่น คุณเข้าเว็บ https://sgeadvertising.com/ คุกกี้ที่มาจากโดเมนนี้โดยตรงคือ First-party นั่นเอง

• ปรับปรุงประสบการณ์ใช้งานเว็บไซต์ (UX/UI) ใช้เพื่อทำให้เว็บไซต์นั้น ๆ ทำงานได้อย่างสมบูรณ์และมอบประสบการณ์ที่ดีให้กับผู้ใช้
• ถือว่า มีความปลอดภัยสูง และมีความเป็นส่วนตัวมากกว่า เพราะข้อมูลจะถูกส่งกลับไปยังเว็บไซต์ที่เราตั้งใจเข้าไปใช้งานจริง ๆ เท่านั้นค่ะ

Third-party Cookies คือคุกกี้ที่ ไม่ได้มาจากเว็บที่เรากำลังดู แต่มาจากบริษัทอื่น (มักเป็นแพลตฟอร์มโฆษณา หรือโซเชียลมีเดีย) ที่แอบฝังโค้ดไว้ในเว็บนั้น ๆ อีกที

• ใช้สำหรับ สะกดรอย (Tracking) พฤติกรรมข้ามเว็บไซต์ค่ะ เช่น เราเข้าไปดูโรงแรมในเว็บจองที่พัก คุกกี้ของ Facebook หรือ Google ที่ฝังอยู่ในเว็บนั้นจะจำไว้ แล้วเอาข้อมูลนี้ไปแสดงโฆษณาโรงแรมนั้น ๆ เมื่อเราเปิดเข้าแอปฯ Facebook หรือ Search Google ในภายหลัง
• ความสำคัญในการตลาด เป็นเครื่องมือหลักในการทำ Retargeting (โฆษณาตามหลอน) เพื่อดึงลูกค้าที่เคยสนใจสินค้าให้กลับมาซื้อ
• กระแสปัจจุบัน ปัจจุบันบราวเซอร์อย่าง Safari และ Firefox ได้เริ่มบล็อกคุกกี้ประเภทนี้โดยอัตโนมัติ และ Google Chrome ก็มีแผนจะยกเลิกการใช้ในอนาคตเพื่อคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้มากขึ้นค่ะ

เราใช้ Session เพื่อใช้งานปัจจุบัน, ใช้ Persistent เพื่อจำอดีต, ใช้ First-party เพื่อความสะดวกในเว็บนั้น และเจอ Third-party เพื่อการโฆษณาข้ามเว็บ

เมื่อมีการเก็บข้อมูล ก็ย่อมมีความกังวลใช่ไหมล่ะคะ โดยเฉพาะเรื่อง การละเมิดความเป็นส่วนตัว เพราะ Third-party Cookies สามารถติดตามเราไปได้ทุกที่ จนเกิดกฎหมายระดับโลกอย่าง GDPR (ของยุโรป) และ PDPA (ของไทย)

นี่เลยเป็นเหตุผลที่ปีหลัง ๆ มานี้ ไม่ว่าเราจะคลิกเข้าเว็บไหน จะมีแถบเด้งขึ้นมาถามว่า “ยอมรับคุ้กกี้ไหม?” สาเหตุหลักมาจากกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพราะตามกฎหมายแล้ว เว็บไซต์ไม่มีสิทธิ์เก็บข้อมูลเราถ้าเราไม่อนุญาตนั่นเองค่ะ

1. PDPA (ประเทศไทย) และ GDPR (ยุโรป) กฎหมายเหล่านี้บังคับว่า “เว็บไซต์ต้องขออนุญาตเจ้าของข้อมูลก่อนจะเก็บข้อมูล” เพื่อความโปร่งใสค่ะ
2. เพื่อปรับปรุงประสบการณ์ผู้ใช้ (User Experience) เว็บไซต์ต้องการรู้จักเราให้มากขึ้น เพื่อนำเสนอสิ่งที่ “ตรงใจ” เรามากที่สุด
3. เพื่อการวัดผล เจ้าของเว็บไซต์ต้องการทราบว่ามีคนเข้าชมกี่คน หน้าไหนฮิตที่สุด เพื่อเอาไปพัฒนาเว็บต่อ

ภาพจาก Office of the New York State Attorney General

คำแนะนำของเราคือให้ เลือกยอมรับเฉพาะที่จำเป็น ค่ะ ส่วนใหญ่เว็บไซต์จะมีปุ่ม “ตั้งค่าคุกกี้” (Cookie Settings) ให้เราเลือกได้ว่าจะยอมให้เก็บข้อมูลเพื่อการตลาดไหม 

• ถ้าหากว่าคุณผู้อ่านเป็นคนที่รักความเป็นส่วนตัวมาก ๆ แนะนำให้ปิดส่วน “Advertising Cookies” ไว้ค่ะ แต่ถ้าชอบให้เว็บแนะนำของลดราคาที่เรากำลังสนใจอยู่ การเปิดไว้ก็ช่วยให้ไม่พลาดดีลเด็ด ๆ เหมือนกันนะ😉

ในโลกของการค้าขายออนไลน์ ข้อมูลคืออำนาจเลยล่ะค่ะ ถ้าเราเปิดร้านค้าออฟไลน์ เราอาจจะจำหน้าลูกค้าประจำได้ แต่ถ้าเราขายของบนโลกอินเทอร์เน็ต เราจะจำพวกเขาได้อย่างไร? คำตอบก็คือ “Cookies” นี่แหละค่ะ หากคุณกำลังยิงแอด ทำ SEO หรือทำ การตลาดออนไลน์ นี่คือ 4 เหตุผลที่ Cookies สำคัญต่อเรามาก ๆ ค่ะ

1. วัดผลได้แม่นยำ ทำให้รู้ว่ายอดขายมาจากช่องทางไหน (Facebook, Google, หรือ Direct) ช่วยให้บริหารงบการตลาดได้อย่างคุ้มค่า
2. เพิ่มยอดขายด้วย Retargeting ติดตามลูกค้าที่เคยเข้าเว็บแต่ยังไม่ซื้อ ให้กลับมาเห็นสินค้าซ้ำจนตัดสินใจซื้อในที่สุด
3. เข้าใจ Customer Journey ทำให้รู้ว่าลูกค้าชอบหน้าไหน หรือติดปัญหาที่หน้าไหน ช่วยให้ปรับปรุงเว็บไซต์ได้ตรงจุด (Conversion Rate Optimization)
4. ทำ SEO ให้มีประสิทธิภาพ ข้อมูลพฤติกรรมผู้ใช้จาก Cookies ช่วยให้ SEO Specialist ทราบว่า Content แบบไหนที่คนอ่านนาน และ Keyword ไหนที่ทำเงินจริง

การเข้าใจพฤติกรรมลูกค้าผ่าน Cookies จะช่วยให้คุณทำ Digital Marketing ได้แม่นยำมากขึ้น

Cookies ไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิค แต่เป็นแหล่งข้อมูลสำคัญที่บอกว่าลูกค้าของเราต้องการอะไร หากเว็บไซต์ของคุณผู้อ่านยังไม่มีการวางระบบเก็บข้อมูลที่ดี หรือยังไม่สามารถเปลี่ยนคนเข้าชมให้เป็นยอดขายได้ ปรึกษาทีมงานมืออาชีพอย่าง SGE ADVERTISING บริษัท รับทำ SEO และ รับทำเว็บไซต์ ได้เลยนะคะ การเริ่มต้นอย่างถูกต้องตั้งแต่โครงสร้างเว็บไซต์ จะช่วยให้แบรนด์ของคุณเติบโตได้อย่างมั่นคงในระยะยาวค่ะ